ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
ประเภทและจำพวก

โรงงานจำพวกที่ 1 2 และ 3 ต่างกันอย่างไร

จำพวกโรงงานเป็นตัวกำหนดว่าต้องขออนุญาตหรือไม่ ต้องแจ้งก่อนหรือไม่ และมีผลต่อเนื่องไปถึงการขยายโรงงานและคำสั่งปิดโรงงาน

เผยแพร่ อ่าน 5 นาที

คำถามแรกที่ต้องตอบให้ได้ก่อนเรื่องอื่นทั้งหมด คือโรงงานอยู่จำพวกใด เพราะจำพวกเป็นตัวกำหนดหน้าที่ตามกฎหมายเกือบทุกเรื่องที่ตามมา ตั้งแต่ต้องขอใบอนุญาตหรือไม่ ไปจนถึงผลของคำสั่งปิดโรงงาน

การแบ่งจำพวก

มาตรา 7
ให้รัฐมนตรีมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดให้โรงงานประเภท ชนิด หรือขนาดใด เป็นโรงงานจำพวกที่ 1 จำพวกที่ 2 หรือจำพวกที่ 3 โดยคำนึงถึงความจำเป็นในการควบคุมดูแล การป้องกันเหตุเดือดร้อนรำคาญ การป้องกันความเสียหาย และการป้องกันอันตราย ตามระดับความรุนแรงของผลกระทบที่จะมีต่อประชาชนหรือสิ่งแวดล้อม
หน้าที่ตามกฎหมายของแต่ละจำพวก
จำพวกก่อนเริ่มประกอบกิจการมาตราที่เกี่ยวข้อง
จำพวกที่ 1ประกอบกิจการได้ทันทีตามความประสงค์มาตรา 10
จำพวกที่ 2ต้องแจ้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่ทราบก่อนมาตรา 11
จำพวกที่ 3ต้องได้รับใบอนุญาตก่อนจึงจะตั้งโรงงานได้มาตรา 12

ทั้งสามจำพวกต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา 8 เหมือนกัน สิ่งที่ต่างกันคือขั้นตอนก่อนเริ่มประกอบกิจการ ไม่ใช่ว่าจำพวกที่ 1 ไม่มีหน้าที่อะไรเลย

จำพวกที่ 2 — แจ้งแล้วเริ่มได้เลย

มาตรา 11
เมื่อจะเริ่มประกอบกิจการโรงงานให้แจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ทราบก่อน เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับแจ้ง ให้ออกใบรับแจ้งในวันที่ได้รับแจ้ง และให้ผู้แจ้งประกอบกิจการโรงงานได้ตั้งแต่วันที่ได้รับใบรับแจ้ง

หากภายหลังพนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจพบว่าการแจ้งไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วน มีอำนาจสั่งให้แก้ไขภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับคำสั่ง ซึ่งเป็นกรอบเวลาที่สั้นมาก จึงควรตรวจเอกสารให้ครบตั้งแต่ตอนยื่น

  • การเลิกประกอบกิจการ การโอน การให้เช่า หรือการให้เช่าซื้อ ต้องแจ้งภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ดำเนินการ

จำพวกที่ 3 — ต้องมีใบอนุญาตก่อน

มาตรา 12
ผู้ประกอบกิจการโรงงานจำพวกที่ 3 ต้องได้รับใบอนุญาตจากผู้อนุญาต ห้ามมิให้ผู้ใดตั้งโรงงานก่อนได้รับใบอนุญาต
มาตรา 13
ผู้รับใบอนุญาตที่ประสงค์จะเริ่มประกอบกิจการโรงงานในส่วนหนึ่งส่วนใด ต้องแจ้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่ทราบไม่น้อยกว่าสิบห้าวันก่อนวันเริ่มประกอบกิจการ หากจะมีการทดลองเดินเครื่องจักรก่อน ต้องแจ้งวัน เวลา และระยะเวลาการทดลอง ให้ทราบไม่น้อยกว่าสิบห้าวันด้วย

จุดที่จำพวกที่ 3 ต่างจากจำพวกอื่นอย่างมีนัยสำคัญ

เมื่อถูกสั่งปิดโรงงานตามมาตรา 39 วรรคสาม โรงงานจำพวกที่ 3 จะถูกเพิกถอนใบอนุญาตไปพร้อมกัน หมายความว่าหากจะกลับมาประกอบกิจการ ต้องเริ่มกระบวนการขออนุญาตใหม่ทั้งหมด ไม่ใช่แค่รอให้คำสั่งสิ้นผล

ตรวจจำพวกอย่างไร

จำพวกกำหนดโดยกฎกระทรวงกำหนดประเภท ชนิด และขนาดของโรงงาน พ.ศ. 2563 ซึ่งแบ่งประเภทกิจการเป็นลำดับพร้อมเงื่อนไขเรื่องกำลังเครื่องจักรและจำนวนคนงาน กิจการเดียวกันอาจอยู่คนละจำพวกได้ถ้ากำลังเครื่องจักรต่างกัน

  1. 01เขียนลักษณะกิจการที่ทำจริงออกมาเป็นประโยค ไม่ใช่ชื่อทางการค้า
  2. 02หากำลังเครื่องจักรรวมและจำนวนคนงานให้ได้ตัวเลขที่ตรงกับเอกสาร
  3. 03เทียบกับบัญชีท้ายกฎกระทรวง แล้วดูว่าลำดับใดตรงที่สุด
  4. 04ตรวจเงื่อนไขแรงม้าและจำนวนคนงานในลำดับนั้นอีกครั้ง เพราะเป็นตัวชี้จำพวก

หากกิจการมีหลายกระบวนการในโรงงานเดียวกัน อาจเข้าข่ายมากกว่าหนึ่งลำดับ กรณีเช่นนี้ควรตรวจกับสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดก่อนตัดสินใจลงทุน

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลข้างต้นเป็นการอธิบายหลักเกณฑ์โดยทั่วไปเพื่อประโยชน์ในการทำความเข้าใจ มิใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีใดกรณีหนึ่ง และไม่ผูกพันหน่วยงานใด การพิจารณาที่เป็นทางการเป็นอำนาจของกรมโรงงานอุตสาหกรรมและสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด ผู้ประกอบกิจการควรตรวจสอบตัวบทฉบับที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันและตรวจเอกสารกับเจ้าหน้าที่ก่อนยื่นจริง

ต้องการหารือรายละเอียด

แจ้งลักษณะกิจการและกำหนดเวลาที่ระบุไว้ในคำสั่ง (ถ้ามี) เพื่อให้การหารือครั้งแรกได้ข้อสรุปเร็วขึ้น

โทรศัพท์ติดต่อบริษัท